Avatar's ohisee

Ghi chép của ohisee

[ Đọc và Suy Ngẫm ] Nói dối, ném đá và giết người, tốt hay xấu?

Cái này thực ra thường được trả lời ngay rằng: Xấu, nhất là cái thứ 2. Mặc dù ngẫm kỹ thì ko phải vậy. Muốn xét việc tốt hay xấu, ngoài phương thức thực hiện (sáng suốt hay mù quáng) phải nhìn vào hậu quả và động cơ của nó.

Giết người có thể tốt hay xấu, tùy vào việc nó gây hậu quả ra sao. Giết người đôi khi là tốt (và được gắn huân chương :D, được xã hội tôn vinh), ví dụ giết 1 kẻ đáng bị giết. Vấn đề lại quay sang cái khác: có tồn tại người đáng bị giết không? Tôi cho là có, tôi cũng nghĩ là đa số sẽ đồng ý với tôi. Đương nhiên, có 1 số kẻ xã hội còn tranh cãi xem có đáng bị giết không? nhưng có 1 số kẻ thì đa số sẽ cho là đáng bị giết. Tiện tôi nói về quan điểm của tôi trong vụ Luyện: trong lúc hắn ra tay giết người, hắn là kẻ đáng bị giết, nhưng sau khi chuyện đã rồi, thì hắn đáng bị bắt giữ. Đây là vấn đề cân bằng giữa tuân thủ pháp luật và lương tri, vào thời điểm hắn ra tay, thì dù cho phải phạm pháp, nếu giết người là cách duy nhất bắt hắn ngừng tay, thì tôi sẽ giết. Pháp luật cũng ko phải lúc nào cũng đúng và có những khi chúng ta làm theo bản năng, nếu ta là người tốt, ta có thể giết 1 kẻ hung hãn, dù hắn ko thù oán gì với ta, để bảo vệ chính nghĩa, bảo vệ lẽ phải. Đúng sai đôi khi khó rạch ròi, chỉ có thể dựa vào trực giác.

Giết người tốt hay xấu, còn phụ thuộc vào động cơ. Một người giết kẻ thù để được xã hội vinh danh, nhưng thực ra với động cơ là để lấy lòng tin của mọi người, chui sâu leo cao để phá hoại, thì nguy hại khôn lường. Chấp nhận giết người cùng phe để chui vào hàng ngũ địch, trong lịch sử không phải không có. Lúc đó với địch, thì người đó là xấu, với người cùng phe, sau khi hiểu vấn đề, họ có thể thông cảm và vinh danh.

Nói dối và các hành vi khác, bao gồm hành vi ném đá, cũng vậy. Nói chung tốt hay xấu vẫn là vấn đề mang nhiều tính trực giác và mang tính tương đối. Nhưng để trực giác chuẩn xác hơn, thì cần lý trí tham gia nhận thức về nó để xét đến cả hậu quả và động cơ.

Đó là sự cân bằng giữa lý trí và trực giác. Mọi sự đều có 2 mặt đồng hành.

Via TanNg: Lý sự và Lý lẽ. Đấu tranh và Đấu đá <--- khác biệt cơ bản nằm ở động cơ và tấm lòng

2937 ngày trước · Bình luận · Loan tin ·  
Website liên kết